“Người Nam có thể không biết nấu hủ tiếu, người Bắc có thể không biết nấu phở nhưng người Quảng nào cũng biết nấu mì Quảng” (trích Người Quảng ăn mì Quảng – Nguyễn Nhật Ánh)

Tương tự, người Nam không phải ai cũng biết làm kinh tế, người Bắc không phải ai cũng biết làm chính trị, nhưng người Quảng nào cũng biết bán hàng – làm dịch vụ.

Cái bán hàng của người Quảng, hay chỉ gói gọn trong 1 khu phố cổ – người Hội An, cũng khiến ta phải học hỏi.

#1: Khác biệt hóa triệt để

Chỉ ở Hội An, du khách mới tìm thấy cái nóng rát người mà 12:00 trưa nhiều người vẫn đạp xe khắp phố. Cũng chỉ có ở Hội An, các nền văn hóa giao thoa nhưng không làm mất đi bản sắc văn hóa nội tại mà còn làm cho các nét văn hóa đó thêm đặc sắc, riêng biệt hơn. Nói dễ hiểu hơn, khi các nền văn hóa khác du nhập vào Hội An để giải quyết nhu cầu phát-triển-bên-trong-mái-nhà-cổ-điển cho du khách nước ngoài (và cả du khách Việt Nam), chính quyền tại Đà Nẵng đã quy hoạch và kế hoạch hẳn hoi cho khu vực phố cổ. Từ hàng quán phải trang trí theo style nào đến người dân phải biết thứ ngôn ngữ phổ biến nào. Mọi quy tắc khó bị phá vỡ tại đây tạo thành một nét đặc trưng cho khu phố cổ. Dù là hàng Tacos Mexico hay bar hạng sang đều phải tuân thủ, xây dựng theo một “gu” nhất định – cổ điển – hoài cổ. Vậy mới thấy, muốn khách hàng nhớ đến mình, phải có một điểm đặc biệt nhất định, mà không phải ai cũng biết được điểm mạnh của mình ở đâu và khác biệt theo hướng nào là có thể “chiều lòng” được khách hàng mục tiêu. Hội An ấn tượng hơn cả, bởi ở Hà Nội cũng có phố cổ và ở miền Tây cũng có sông nước, nhưng sát bên những ngôi nhà truyền thống là ngôi nhà hiện đại, sát bên hàng ăn đặc sản là cửa hàng fastfood với phong cách hoàn toàn khác nhau. Còn ở Hội An, dù hàng nào, cũng một kiểu như nhau, trọn vẹn trong khu phố cổ tách biệt với thành phố Đà Nẵng đến 25km.

hoi-an

Khu phố cổ đồng nhất, khác biệt tại Hội An

Nhưng sự khác biệt nào cũng cần có sự hi sinh. Có một số vấn đề trong sự khác biệt đó làm “người nhà” khó chịu. Khi “người nhà” muốn nâng cấp ngôi nhà của mình lên, thay đổi style thì phải chịu sự áp đặt, theo kiểu – hi sinh cá thể vì tập thể. Sự hi sinh triệt để này, vì tập thể này tỏ ra hữu hiệu cho Hội An.

=> Khác biệt hóa triệt để, chuyên tâm và kiên định với style vốn có, có kế hoạch lâu dài.

#2: Lấy con người làm gốc

Sau vài ngày ở đây, tôi nhận thấy điểm khác biệt trong khâu bán hàng – dịch vụ. Ở đây không phải là dịch vụ quá tốt, hàng hóa quá xuất sắc mà là con người ở đây quá nhiệt tình. Sự nhiệt tình của họ thể hiện trong cách ứng xử với khách hàng. Bao nhiêu đó là đủ “ăn đứt” mọi kiểu dịch vụ – bán hàng khác.

Nếu người ta thường gặp phải hoàn cảnh trớ trêu như vào cửa hàng hạng sang mà bị nhân viên ghẻ lạnh do thấy khách hàng này ăn mặc có vẻ “rách rưới, dưới cấp” hay kiểu nhân viên là “ông nội” còn khách hàng là “người hàng xóm phiền phức” thì tại Hội An, bạn cứ yên chí, bạn vẫn là “thượng đế”.

Người Hội An nhanh nhẹn và thân tình đến mức bạn có cảm giác bạn là “người trong nhà” của họ. Họ không bao giờ quên “nụ cười” của mình dành cho khách hàng, không bao giờ quên câu “xin chào” và “cám ơn”. Có vẻ nụ cười của họ không phải là trang bị để bán hàng, nó tự nhiên như … “thở” vậy.

ban-hang-o-hoi-an

Ông lão bán Xí mà tại Hội An trong 60 năm

Họ không quá chuyên nghiệp, chỉnh chu nhưng họ có vốn ngôn ngữ bán hàng tuyệt vời. Cái giọng Quảng đúng là hơi khó nghe, khô cứng nhưng bằng ngôn từ gần gũi, họ chinh phục du khách từ những lần đầu gặp gỡ. Người Hội An nói tiếng Anh không quá “sỏi” nhưng hầu hết đều biết tiếng Anh. Nếu đó là ngôn ngữ phục vụ cho công việc của họ, họ sẵn sàng học và áp dụng.

Tôi có thể không hứng thú nhiều với hàng hóa của người Hội An, nhưng tôi sẽ mua hàng ở đây, chỉ vì nó được bán bởi người Hội An. Đôi khi, người ta mua hàng cũng như vậy, họ không quá thích sản phẩm đó, nhưng họ bị ám ảnh bởi thương hiệu đó. Ví dụ, Starbuck có quá ngon để uống? Nhưng người ta vẫn hay đi Starbuck như một thói quen, vì họ khoái dịch vụ ở đây, yêu mến thương hiệu này như thể thương hiệu là hiện thân của một con người, chứ không còn ở mức một cái bảng hiệu bằng gỗ nữa.

Hãy nhớ lại xem tại sao cả chục cửa hiệu bán quần áo, bán cùng 1 loại quần áo, cùng 1 mức giá, thậm chí ưu đãi cũng giống nhau, mà bạn lại thích cửa hàng này hơn cửa hàng kia? Có phải do yếu tố con người? Có phải chính người đó làm thương hiệu đó thêm quyến rũ trong mắt bạn?

=> Hãy biến con người thành yếu tố chủ chốt trong bán hàng.

#3: Bán hàng trực tiếp

Ở Hội An, ta hiếm thấy họ quảng bá mình trên các phương tiện online. Đơn cử là khi search món ăn ngon ở Hội An, ta không thấy sự xuất hiện của các website doanh nghiệp, dịch vụ ở bản địa mà chỉ thấy các bài review của dân phượt, quảng cáo từ các website thông tin của Đà Nẵng hay những website thông tin lớn như Afamily, kenh14, eva, Foody, …

Rộng hơn, ta hầu như không thể tìm được một bài quảng bá nào với các từ khóa dịch vụ tin học Đà Nẵng, sửa máy ảnh Đà Nẵng, dịch vụ truyền thông ở Đà Nẵng, …

Việc bán hàng trực tiếp có cái lợi muôn thuở mà dịch vụ online không sánh kịp, đó là sự cảm nhận và “sản phẩm lây truyền”. Họ có thể trực tiếp đến cửa hàng, lựa những thứ họ thích. Cộng với cách phục vụ của chị bán hàng, có thể người ta chỉ đến mua cái nơ nhưng lại ra về với bộ vest, ví da, giày và cả mũ.

Hầu như, họ chỉ bán hàng tại chỗ, làm dịch vụ tại chỗ, … với họ thế là đủ. Theo kiểu “Hữu xạ tự nhiên hương”. Nhưng có nên dừng lại tại đó? Hoặc họ vẫn chưa chú ý đến việc quảng bá? Hoặc họ không cần quảng bá? Hoặc chính quyền chưa có ý định nào về quảng bá?…

Và có phải, mảnh đất truyền thông tại Đà Nẵng vẫn còn rất tiềm năng? Đừng dừng lại, đừng ngủ quên trong chiến thắng vì bất cứ lúc nào cũng sẽ có người soán ngôi, đó là người biết hấp thụ các điểm mạnh, hạn chế các điểm yếu và nhìn thấy được tiềm năng to lớn.

=> Làm tốt khâu bán hàng trực tiếp trước, hữu xạ tự nhiên hương, nhưng đừng quên marketing mix.

Một vài điểm tồn tại khác:

– Chưa chú trọng dịch vụ, bán hàng như bản năng.  Chưa nhân rộng thương hiệu trên các phương tiện truyền thông.

– Thói quen ngủ sớm, dậy trễ. Hội An 21:00 đã lên giường và đến tận 9:00 mới bắt đầu mở cửa.

– Thẳng tính. Người Hội An “thẳng như ruột ngựa”, có thể tu liền “Sao mi ngu quá mi?” hay “Sao anh ấy đầu bò vậy?” làm cho người vừa mới đến đây không khỏi kinh ngạc.

– Các địa điểm du lịch (tham quan phố cổ) vẫn tiến hành thu phí và khó chịu với du khách khi không mua vé mà không tận tình hướng dẫn du khách mua vé như thế nào, lợi ích ra sao. Người ta trả tiền cho dịch vụ nhiều hay ít dựa trên “sự sẵn lòng”. Sự sẵn lòng này đến từ cách giao tiếp, hay nói hoa mỹ hơn là phong cách phục vụ. Con người phần đông rất hào phóng, chỉ là cách phục vụ của bạn vô tình làm người ta thắt chặt miệng túi lại, bỏ đi và lan truyền sự thất vọng đó đến nhiều người.

Tạm kết (luận): Học hỏi và thích nghi chính là cách giúp con người (thương hiệu) tồn tại. Tại sao người Nam, người Bắc đều thích ăn mì Quảng?

Print Friendly, PDF & Email

Các bài viết cùng chuyên mục:

Tiếp tục trong Viết bài SEO