Dạo này trên mạng rao truyền rất nhiều “bí kíp”, “tuyệt chiêu” viết nội dung bán ngay trăm đơn hàng. Quả thật có rất nhiều format khác nhau để truyền tải thông điệp và sáng tạo ra những giá trị mới mẻ cho bài viết. Thế nhưng, điểm mấu chốt không phải là thuộc lào bất kỳ công thức nào hay phải chạy theo trend và update chúng mỗi ngày. Điểm cốt lõi là bạn phải hiểu được giá trị của từng lời mà bạn nói ra, bài viết thuyết phục không, chúng có chân thật không và chúng có đúng đắn không. Để có được sự chân thật và đúng đắn, bạn phải đi từ sản phẩm / dịch vụ, đi từ cái thật mới ra được cái thật. Nhưng để truyền tải những điều đó, thật thuyết phục, thì bạn phải hiểu bạn có bao nhiêu vũ khí trong tay, và tùy vào mục đích mà có những cách dẫn dắt phù hợp.

  1. Câu chủ đề (Topic information)

Không phải chỉ đối với newbie mới gặp vấn đề nói lòng vòng mà không vào chủ đề chính. Với cả những cây viết cừ khôi cũng gặp không ít khó khăn khi phải nói thẳng vào trọng tâm mình mong muốn. Ngày trước, đọc “Tôi tự học” của Thu Giang Nguyễn Duy Cần, cũng thắm thía nỗi “thừa chữ mà thiếu ý”. Khi đọc phải một đoạn văn súc tích, có thể gợi ra hàng ngàn thứ trong đầu, lại phải dùng hàng ngàn từ để giải thích lại bức tranh đó, nhưng vẫn thiếu chỗ này, mất chỗ kia. Để thấy, viết được thì đơn giản, nhưng viết đúng trọng tâm, để người đọc hiểu ý của mình, mới khó.

Bạn muốn truyền đạt gì? Hãy gom chúng vào những câu ngắn nhất, ở câu tiêu đề

Câu chủ đề trong PR hay content social hiện nay thường xuất hiện như những headline, vì đơn giản, chúng rất dễ lướt qua. Con người sống vội vã, khi động vào tin gì đó, chỉ muốn thoáng thấy và hiểu ngay, cho nên, câu chủ đề càng súc tích, càng dễ hiểu, lại càng hay.

Cũng không ít trường hợp, viết câu chủ đề cho mỗi đoạn rất ư là pro, nhưng đến khi giải thích ý đó, đến khi chứng minh ý đó, lại nói chệch hướng sang ý khác, hoặc không nói trực tiếp vào điểm chính, lại viết dông dài, lan man.

2. Câu giải thích (Explanation)

Câu giải thích dùng để giải thích cho câu chủ đề. Bạn có thể đặt câu hỏi “Ý nghĩa thực sự bạn muốn nói là gì?”.

Ví dụ: Bài viết thuyết phục đi từ cấu trúc câu chuẩn. Có nghĩa là gì? Nghĩa là bài viết của bạn sẽ trở nên thuyết phục hơn nếu bài viết của bạn có chứa các thể loại câu chuẩn này. Bài viết của bạn sẽ dễ hiểu và thống nhất hơn khi bạn biết vận dụng những thể loại câu này.

Đoạn “nghĩa là” trở đi chính là câu giải thích thực sự ý của bạn, ý của câu chủ đề. Nếu thiếu đi giải thích, câu chủ đề trở nên khó hiểu, nếu chúng đã dễ hiểu sẵn, thì cũng phải đề phòng trường hợp hiểu sai. Câu giải thích giúp cho người đọc chắc chắn họ đang hiểu đúng hoặc phải hiểu đúng ý bạn muốn truyền tải.

3. Câu ví dụ (Example)

Chúng ta rất thích ví dụ. Vì ví dụ thì biến cái gì đó viễn tưởng trở thành thứ rất gần gũi, dễ hiểu. Ví dụ cũng chính là cách miêu tả sống động và sáng tạo nhất về ý kiến của mỗi người.

Ở phần số 2, tôi cũng dùng 1 ví dụ để ý của mình trở nên dễ hiểu và nhìn thấy được ngay. Đó là ý nghĩa của câu ví dụ. Khi bạn đang nói hoặc so sánh những thứ mới mẻ, bạn sẽ thích ví dụ.

Nếu bạn nói định nghĩa về domain và hosting cho một người chưa biết gì về website, họ sẽ không hiểu gì sất. Nhưng nếu bạn nói:

Ví dụ, domain là một địa chỉ ngôi nhà, để người khác có thể tìm kiếm địa chỉ nhà của bạn trên internet thì hosting chính là ngôi nhà online của bạn. Nói vậy, người ta sẽ dễ hình dung, một cách nôm na, chức năng và nghĩa của 2 thuật ngữ trên. Ví dụ càng dễ hiểu, càng gần gũi thì càng giúp được bạn trong việc truyền tải thông điệp.

4. Câu định nghĩa (Definition)

Định nghĩa thực chất là một loại câu khó nhằn. Định nghĩa là một câu phổ quát, bao trùm tất cả, khi nói về một sự việc, một vấn đề. Định nghĩa mỗi người lại mỗi khác. Ví dụ như (thấy chưa, tôi lại dùng ví dụ) định nghĩa về hạnh phúc, thì search trên internet thử, có cả triệu kết quả.

Có thể định nghĩa cũng là câu ít được sử dụng trong bài viết nhất, vì khó mà bao quát vì khó mà thể hiện cả nghìn trường hợp vào trong một câu ngắn gọn. Tôi cũng rất thích những cây viết có thể định nghĩa rất nhiều thứ khó định nghĩa thành những câu chắc nịch, hay ho, hình tượng mà lại gần gũi. Nhưng cũng phải cẩn thận, vì khi bạn đang định nghĩa một thuật ngữ, một trường phái nào đó, khi bạn trải nghiệm chưa đủ các trường hợp, có khi bạn sẽ gặp phản biện gay gắt. Tôi cũng đã từng gặp rồi, khi thử định nghĩa Copywriting giữa một rừng những người chực chờ xâu xé khi ai đó nói không đúng với những gì họ hiểu về Copywriting.

5. Câu sự thật (Fact)

Thêm sự thật vào bài cũng giống như thêm đồng minh khi đi đánh trận vậy (so sánh ví dụ nữa nè). Bạn nói ra một ý nào đó, bạn tìm thấy nhiều ý kiến, nghiên cứu, so sánh chỉ ra ý tương đồng, mà những nghiên cứu đó được công bố rộng rãi, được chấp nhận hay được lưu truyền, thì càng tô đậm thêm ý của bạn. Càng giúp cho bài viết thêm phần thuyết phục.

Nhưng phải cẩn thận với sự thật thời hiện đại. Có rất nhiều “sự thật” dựa trên một “sự giả”. Có rất nhiều “nghiên cứu” dựa trên “không một nghiên cứu nào cả”. Có rất nhiều “bằng cấp” chỉ là những “tờ giấy và rất nhiều tiền”. Những sự thật đó vô hình trung làm cho ý của bạn (có thể đúng, có thể sai) trở thành một điểm yếu cực kỳ nguy hiểm mà đối phương (người đọc hay người ở phe đối lập) bay vào phân tích và nhè bạn ra mà đánh cho hả hê.

Sự thật có thể search một vài bước là ra hàng hà sa số, nhưng sự thật đúng đắn (viết câu này thấy mỉa mai ghê) mới có thể dùng.

Lời khuyên của tôi là đừng dùng tùy tiện và đừng tin người quá. Khi người ta nói về detox, bạn cũng nói về detox, nhưng chỉ một thành phần sai lệch thôi, cũng đủ khiến bạn làm hại người đọc. Ví dụ quả A rất tốt cho thận, bạn cho rất nhiều Fact vào đó, nhưng lại thiếu một Fact quan trọng là khi quả A được dùng chung với quả B thì lại vô tình tạo ra một hỗn hợp kết tủa, có hại cho cơ thể. Đấy. Phải nghiên cứu và phải upgrade kiến thức của mình thì dùng câu sự thật mới vừa thuyết phục vừa phải đạo.

6. Câu kết luận (Conclusion)

Nói lòng vòng rồi, thì người đọc muốn có kết luận. Kết luận chính là lặp lại câu chủ đề và thêm ý kiến cá nhân của bạn vào ý đó. Bạn cũng có thể thêm phần gợi ý, gợi mở ở đây, giúp người đọc có thêm thông tin hoặc xu hướng tìm kiếm khác. Câu tổng kết cũng hay là câu call to action trong các bài viết mang tính PR hay bài bán hàng nữa.

7. Câu nối (Bridge)

Câu nối thường xuất hiện sau câu kết, để chuyển sang ý tiếp theo.

Lưu ý, chúng ta đang bàn về cấu trúc trong đoạn. Một bài có nhiều câu chủ đề, mỗi chủ đề là một đoạn, mỗi đoạn sẽ có câu giải thích, ví dụ, sự thật, kết luận và câu nối chính là để gắn kết các đoạn. Có người gắn kết tài tình thông qua câu kết luận nhưng cũng có người viết thiếu cả nối và kết luận.

Tôi khuyên bạn nên tập giữ lại hết các câu, vì người đọc có xu hướng lướt rất nhiều, khi họ không rõ ý của bạn ở giữa, cũng có thể hiểu bạn muốn nói gì ở kết bài.

Tất cả các câu cơ bản này, khi được tổ hợp khác nhau, sẽ tạo thành cấu trúc khác nhau, tùy vào mục đích truyền tải và đối tượng sẽ truyền tải. Khi bạn nắm được ý nghĩa của từng loại câu, bạn thực tập và master chúng, thì mọi format cũng chỉ là thứ yếu, vì ở giai đoạn này, bạn có thể sáng tạo ra format của riêng mình, vì bạn hiểu người đọc của bạn cần gì và bài viết thuyết phục cần những gì họ. Bạn có thể dùng Fact ở câu mở đầu hay title, bạn có thể dùng rất nhiều Example nhưng không dùng Definition, … tùy vào ý của bạn.

Happy new year 2018

Bài viết đầu tiên sau rất lâu không có thời gian viết. 2018 sẽ viết đều hơn, chia sẻ nhiều hơn.

Print Friendly, PDF & Email

Các bài viết cùng chuyên mục:

Tiếp tục trong Viết bài SEO